Đất xứ Quảng khô cằn sỏi đá, toàn gió và cát trắng nhưng người xứ Quảng chân chất, thật thà, mến khách vô cùng. Đến xứ này, ta sẽ được thưởng thức nhiều món ăn dân dã mang đậm tính đặc trưng của vùng đất và con người nơi đây, một trong những món ăn đó là cá bống thệ rim khô.

Dòng sông Trà Khúc của Quảng Ngãi có nhiều loại cá ngon như cá đối, cá bơn, mỗi loại cho một vị thơm ngon riêng biệt, nhưng ngon hơn hết vẫn là cá bống. Cá bống có nhiều loại: cá bống găm to bằng ngón chân cái đem nướng than dầm nước mắm ngon ăn với cơm không biết no; cá bống vồ đầu to, nhiều xương; cá bống nhọn và cá bống kèn to chỉ bằng đầu đũa, thân lốm đốm, thịt dai, đem hấp chín kẹp với bánh tráng mè thì không còn gì ngon bằng, còn muốn kho với nước mắm và tiêu thì cá bống thệ là ngon nhất.

Bống thệ còn gọi là bống cát, to như cá bống vồ nhưng mập, vẩy mề, màu sáng như màu cát sông Trà. Hàng năm, cứ đến mùa mưa là sông Trà Khúc lại bát ngát những chú cá bống thệ vàng ươm, béo tròn. Những dịp như vậy, người dân hai bên bờ sông Trà thường cột những ống tre đục thủng hai đầu thả xuống lòng sông, đến đêm cá chui vào đấy, sáng ra người ta chỉ việc kéo ống tre lên, dốc cá ra.
       
Cá bống bắt còn nguyên con tươi rói, dưới bàn tay chế biến khéo léo, đảm đang của các bà, các chị đã thành món cá bống thệ rim khô ngon tuyệt. Nguyên liệu chính vẫn là những chú cá bống thệ nhỏ xinh, vàng ươm và các gia vị đi kèm như hành, bột nêm, ớt bột, tiêu; nước màu nhưng chỉ sau 50 phút liu riu dưới ngọn lửa hồng, tộ cá bống vàng màu cánh gián tỏa hương thơm ngào ngạt đã được bày biện đẹp đẽ trên mâm cơm đơn sơ, giản dị của gia đình người dân xứ Quảng.

Quả thật, cá bống thệ rim xứ Quảng ngon tuyệt, chẳng vậy mà mỗi người con xứ Quảng xa quê khi trở lại quê hương chỉ muốn được ăn bữa cơm gạo mới với rau muống luộc xanh trong và cá bống rim khô. Đặc biệt, khi tiết trời se lạnh, bưng bắt cơm trắng gắp một con cá bống thệ quyện trong hương thơm của hành cùng vị ngậy ngậy của thịt ba chỉ rồi từ từ thưởng thức thì mới cảm nhận được cái dư vị của cuộc sống này. Cuộc đời còn gì đẹp đẽ hơn khi được thưởng thức những hương vị dân dã nơi quê nhà.
   
Trước đây cá bống là món ăn dân dã của bà con ven sông Trà, nhưng mấy năm trở lại đây, nó đã thành một trong những món ăn đặc sản của các khách sạn nhà hàng, được thực khách trong và ngoài nước đánh giá cao. Nhiều vị khách đến với các nhà hàng chỉ để được đắm mình trong không gian kiến trúc truyền thống, được thưởng thức cái hương vị của những hạt cơm mới trắng ngần nấu trong niêu đất với độc món cá bống thệ rim khô, nồng nàn hương vị mặn mòi của vùng sông nước. 
   

L.A (Báo CAO)